Ιστό ΣΑΕ
ΣΑΕ Έρευνες για τον Ελληνισμό Αυστραλία Επαγγελματική απασχόληση

Επαγγελματική απασχόληση

2. Η επαγγελματική απασχόληση των Ελλήνων

2.1 Επαγγέλματα

Όλοι σχεδόν οι Έλληνες μετανάστες στην Αυστραλία πριν το 1880 δοκίμασαν την τύχη τους στα χρυσωρυχεία, ενώ μερικοί δούλεψαν και στα ανθρακωρυχεία. Η οικονομική αδυναμία των Ελλήνων μεταναστών εκείνης της εποχής, σε συνδυασμό με την τάση που υπήρχε να αποκλείονται οι ξένοι (οι μη Αυστραλοί) από τα πιο σταθερά και επικερδή επαγγέλματα, οδήγησε τους Έλληνες να στραφούν προς την απασχόληση σε μικρές εμπορικές επιχειρήσεις (συνήθως ψαράδικα, μανάβικα, εστιατόρια κλπ) και όχι προς την κτηνοτροφία ή την γεωργία, επαγγέλματα που επιτρέπουν το σχηματισμό σταθερών και βιώσιμων οικισμών και παροικιών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε όλη την περίοδο πριν το 1880, μόνο δυο-τρείς Έλληνες κατάφεραν να γίνουν αγρότες. Οι περισσότεροι στράφηκαν προς τις μικρές εμπορικές επιχειρήσεις που προαναφέραμε. Οι επιχειρήσεις αυτές δεν απαιτούσαν μεγάλο κεφάλαιο, αλλά κυρίως εντατική και σκληρή προσωπική εργασία. Επιπλέον, η ενασχόληση με τέτοιου είδους δραστηριότητες δεν έφερνε τους Ελληνες σε σύγκρουση με τις οργανωμένες Αυστραλιανές κοινωνικές τάξεις και συνδικαλιστικές και επαγγελματικές ομάδες. Ακόμη, δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη και επέκταση των επιχειρήσεων αυτών και, πιο σημαντικό, δημιουργούσε ευκαιρίες για απασχόληση άλλων μεταναστών ή ακόμη και για προσέλκυση νέων μεταναστών.

Η ίδια κατάσταση συνεχίστηκε και μέχρι το 1920. Στην περίοδο 1890-1920 ήταν πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατο, για τους Έλληνες καθώς και για μετανάστες από άλλες Μεσογειακές χώρες να απασχοληθούν σε επαγγέλματα και βιομηχανίες όπου λειτουργούσαν ισχυρά Αυστραλιανά συνδικάτα. Ο κύριος λόγος βέβαια της δυσκολίας αυτής ήταν η σημαντική ανεργία των χρόνων εκείνων. Τα στοιχεία της απογραφής του 1921 αποκαλύπτουν ότι από τους οικονομικά ενεργούς Έλληνες της Αυστραλίας τότε, περίπου 17.6% ήταν εργοδότες, περίπου 22.7% αυτοαπασχολούμενοι, περίπου 48.3% μισθωτοί εργάτες, και περίπου 11.4% άνεργοι. Οι περισσότεροι όμως μισθωτοί δούλευαν για τους λίγους Έλληνες εργοδότες.

Η προπολεμική κρίση δεν άλλαξε την κατάσταση και τις ευκαιρίες απασχόλησης των Ελλήνων στην Αυστραλία. Σημαντική αλλαγή αρχίζει να παρατηρείται μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η Αυστραλιανή Κυβέρνηση συνειδητοποίησε την ανάγκη επάνδρωσης της αναπτυσσόμενης τότε βιομηχανίας της με εργατικό δυναμικό που δεν μπορούσε να στρατολογηθεί από τον πληθυσμό εκείνης της εποχής, λόγω του μικρού του αριθμού. Η παρατήρηση αυτή οδήγησε στην απόφαση της ενίσχυσης της μετανάστευσης προς την Αυστραλία, πολιτική η οποία πήρε διάφορες μορφές, μέχρι και την επιδότηση επίδοξων μεταναστών με κάλυψη των εξόδων μετακίνησής τους. Η πολιτική αυτή όχι μόνο εξηγεί την αύξηση του μεταναστευτικού ρεύματος από την Ελλάδα προς την Αυστραλία μετά το 1950, αλλά δικαιολογεί και την αλλαγή στα επαγγέλματα των Ελλήνων μεταναστών, πολλοί από τους οποίους στράφηκαν τότε προς τη βιομηχανία.

Σήμερα, οι Έλληνες άνδρες ομογενείς πρώτης γενιάς απασχολούνται κύρια ως εργάτες (28.6%) και έμποροι (22.6%), ενώ οι γυναίκες απασχολούνται κύρια ως εργάτες (34.1%) ή χειριστές μηχανών (21.5%). Σε σύγκριση με το συνολικό πληθυσμό της Αυστραλίας, οι Έλληνες παρουσιάζουν σημαντική υστέρηση ως επαγγελματίες ή παραεπαγγελματίες και σημαντική προπόρευση ως έμποροι, εργάτες, χειριστές μηχανών και οδηγοί.

Όσον αφορά στους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, οι περισσότεροι Έλληνες (ανεξαρτήτως φύλου) απασχολούνται στον κατασκευαστικό τομέα (29.8%), με δεύτερο σημαντικότερο κλάδο το χονδρικό και λιανικό εμπόριο (25.0%).

Οι Ελληνες συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό της Αυστραλίας με περίπου ίδιο ποσοστό (60.9%) με το συνολικό πληθυσμό της Αυστραλίας (60.0%). Το ποσοστό ανεργίας των Ελλήνων πρώτης γενιάς ανέρχεται στο 8.9%, ελαφρά μικρότερο από το συνολικό ποσοστό ανεργίας στην Αυστραλία (9.2%).

2.2 Οικονομική κατάσταση

Αν και όπως είδαμε οι πρώτοι μετανάστες προς την Αυστραλία ήταν άνθρωποι φτωχοί και πολλοί απ’ αυτούς δεν μπόρεσαν να βρούν καλύτερη τύχη στην Αυστραλία απ’ ό,τι είχαν στην Ελλάδα, ωστόσο αρκετοί κατάφεραν να ορθοποδήσουν οικονομικά και να αναδειχθούν σε σημαντικούς οικονομικούς παράγοντες της Αυστραλίας.

Σήμερα στην Αυστραλία υπάρχουν πολλοί πετυχημένοι επιχειρηματίες, οι περιουσίες των οποίων υπολογίζονται σε εκατομμύρια δολλάρια. Οι δραστηριότητές τους εκτείνονται σε διάφορους οικονομικούς τομείς, όπως μεσιτικά γραφεία, μεγάλα χαρτοφυλάκια μεγάλων εταιρειών, αλιευτικοί στόλοι, εργοστάσια επεξεργασίας αλιευτικών προϊόντων, οικοδομικές εταιρείες, κλπ. Οι περισσότεροι είναι αυτοδημιούργητοι επιχειρηματίες της πρώτης ή της δεύτερης γενιάς, που αναδείχθηκαν κύρια λόγω της προσωπικής τους σκληρής εργασίας. Πολύ λίγοι απ’ αυτούς έτυχαν βασικής εκπαίδευσης και ακόμη λιγότεροι απόκτησαν Πανεπιστημιακά πτυχία. Ωστόσο, με το επιχειρηματικό τους δαιμόνιο κατάφεραν να ξεχωρίσουν, όχι μόνο μέσα στην Ελληνική κοινότητα, αλλά και στην Αυστραλιανή κοινωνία.

Η συνολική όμως οικονομική εικόνα των Ελλήνων της Αυστραλίας δεν είναι τόσο ρόδινη. Πράγματι, 56.0% των Ελλήνων δηλώνουν εισόδημα μικρότερο των 12.000 δολλαρίων το χρόνο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για όλο τον Αυστραλιανό πληθυσμό είναι 53.3%. Οι Έλληνες υστερούν σε σχέση με το σύνολο του Αυστραλιανού πληθυσμού στις εισοδηματικές ομάδες με εισόδημα μεγαλύτερο από 18.000 δολλάρια το χρόνο, ή μικρότερο από 6.000 δολλάρια το χρόνο. Ωστόσο, το μέσο εισόδημα των Ελλήνων είναι ψηλότερο απο εκείνο του συνολικού πληθυσμού της Αυστραλίας και με μικρότερη διασπορά. Ετσι, θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι Έλληνες στην Αυστραλία ανήκουν σε μάλλον μεσαία εισοδηματικά στρώματα, στο σύνολό τους.