Ιστό ΣΑΕ
ΣΑΕ Έρευνες για τον Ελληνισμό Αυστραλία Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης

Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης

6. Τα ομογενειακά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης

6.1 Συνοπτική ιστορική αναδρομή

Ο Ελληνικός Τύπος εμφανίστηκε πολύ νωρίς στην Αυστραλία, ήδη από το 1913 στη Melbourne και λίγο αργότερα στις πόλεις Adelaide και Sydney. Στη Melbourne κυκλοφορούσε από το 1913 η “Αυστραλία”, από το 1917 η “Σάλπιγξ” και από το 1918 η “Αυστραλίς”, ενώ στην Αdelaide κυκλοφορούσε από το 1914 η “Ωκεανίς” και στο Sydney από το 1921 ο “Παρθενών¨ και από το 1922 το Εθνικόν Βήμα.

Σήμερα, ο Ελληνικός Τύπος της Αυστραλίας εκδίδει ένα πραγματικά μεγάλο αριθμό εντύπων και παρακολουθεί με έντονο και ζωηρό ενδιαφέρον τα Ελληνικά και ομογενειακά ζητήματα, με αποτέλεσμα να συνεισφέρει σημαντικότατα στη διατήρηση της γλώσσας και της εθνικής ταυτότητας του Αυστραλιανού Ελληνισμού, καθώς και στη στενή επαφή του με την Ελλάδα. Στα κυριότερα ομογενειακά κέντρα υπάρχουν ραδιοφωνικά προγράμματα στην Ελληνική γλώσσα, τα οποία επιδοτούνται από την κυβέρνηση της Αυστραλίας και αποσκοπούν στην από ραδιοφώνου ενημέρωση των διαφόρων εθνικών ομάδων. Τα τελευταία χρόνια άρχισαν, επίσης, τηλεοπτικές εκπομπές στην Ελληνική γλώσσα στη Melbourne, στο Sydney και στην Camberra, αναμένεται δε σύντομα επέκτασή τους και σε άλλες Πολιτειακές πρωτεύουσες.

6.2 Εντυπα ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος

Στην Αυστραλία σήμερα, σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Τύπου και Πληροφοριών και της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού, εκδίδονται 2 ημερήσιες Ελληνικές εφημερίδες, 8 εβδομαδιαία έντυπα, 2 δεκαπενθήμερα έντυπα, 10 μηνιαία έντυπα και 20 έντυπα που κυκλοφορούν σε διμηνιαία, εξαμηνιαία ή αραιότερη και μη τακτική – εποχιακή – ευκαιριακή βάση. Πλήρης κατάλογος των ομογενειακών εντύπων ΜΜΕ περιλαμβάνεται στο Παράρτήμα ΙΙΙ.

Τα έντυπα που απευθύνονται στην ομογένεια άρχισαν να κάνουν έντονη την παρουσία τους κατά τη δεκαετία το ’50. Από τα δειγματοληπτικά στοιχεία της έρευνάς μας προέκυψε ότι στη δεκαετία του ’50 άρχισε η έκδοση του 6.4% των εντύπων αυτών, τη δεκαετία του ’70 του 13.3%, ενώ τη δεκαετία του ’80 σημειώνεται σημαντική έξαρση στις σχετικές εκδοτικές δραστηριότητες, με αποτέλεσμα να εκδοθεί ποσοστό 67% των κυκλοφορούντων σήμερα εντύπων. Στη δεκαετία του ’90 άρχισε η έκδοση ποσοστού 13.3% των κυκλοφορούντων εντύπων, ποσοστού σημαντικού δεδομένου ότι αναφερόμαστε μόνον στα τρία πρώτα χρόνια της δεκαετίας αυτής.

Αναφέρουμε ενδεικτικά ορισμένα παραδείγματα εντύπων ομογενειακού ενδιαφέροντος, που συνεχίζουν τη λειτουργία τους μέχρι σήμερα:

“Ο Κόσμος”, δεκαπενθήμερο περιοδικό με κυκλοφορία 18.000 φύλλων, που εκδίδεται από το 1982.

“Η Σφίγγα”, μηνιαίο περιοδικό που διανέμεται κυρίως στη Melbourne και εκδίδεται από το 1956.

“Η τσαχπίνα”, μηνιαία σατυρική εφημερίδα με κυκλοφορία 3.000 φύλλων, που εκδίδεται από το 1990.

“Ακρόπολις”, μηνιαία εφημερίδα με κυκλοφορία 10.000 φύλλων, που εκδίδεται από το 1979.

“Τα Καστοριανά Νέα της Μελβούρνης”, τριμηνιαία εφημερίδα με κυκλοφορία 600 φύλλων, που εκδίδεται από το 1986.

Τα έντυπα ομογενειακού ενδιαφέροντος διανέμονται κυρίως δωρεάν (σε ποσοστό 45%). Σε μικρότερο ποσοστό διανέμονται με το σύστημα της ελεύθερης κυκλοφορίας (22%), ενώ το υπόλοιπο ποσοστό (33%) διανέμονται μόνο σε συνδρομητές. Το στοιχείο της δωρεάν διανομής αποτελεί αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό του πραγματικού ρόλου που επιτελούν τα έντυπα ομογενειακού ενδιαφέροντος της Αυστραλίας, σε αντίθεση με τα έντυπα που εκδίδονται στον Καναδά και στις ΗΠΑ και τα οποία παρουσιάζουν μικρότερα ποσοστά δωρεάν διανομής.

Επιπρόσθετα, η δειγματοληπτική έρευνα έδειξε ότι πολλά από τα έντυπα εκδίδονται από τοπικούς συλλόγους, με τη βοήθεια ή και αποκλειστικά από ερασιτέχνες – εθελοντές δημοσιογράφους, που αφιερώνουν πολύ από το χρόνο τους για συγγραφή άρθρων που αποβλέπουν στη διατήρηση και την τόνωση των δεσμών ομογένειας και μητρόπολης.
Η γλώσσα που χρησιμοποιείται από τα έντυπα ομογενειακού ενδιαφέροντος είναι η Ελληνική, σε ποσοστό 38% και η Ελληνική και Αγγλική, σε ποσοστό 62%. Κανένα από τα έντυπα που αποτέλεσαν το δείγμα της έρευνάς μας δεν εκδίδεται στην Αγγλική γλώσσα μόνον.

Τα ΜΜΕ της Αυστραλίας δεν αναφέρονται συχνά σε θέματα που αφορούν στην Ελλάδα ή στον ομογενειακό Ελληνισμό. Ετσι το κύριο βάρος της ενημέρωσης των ομογενών το έχουν αναλάβει τα τοπικά ΜΜΕ, έντυπα και ηλεκτρονικά. Συγκεκριμένα, ποσοστό 37.5% των ερωτηθέντων εκπροσώπων των ομογενειακών ΜΜΕ, εκτιμά ότι η αρθρογραφία στον τοπικό τύπο, που αφορά την Ελλάδα ή τον Ελληνισμό, είναι σπάνια. Αντίστοιχα, ποσοστό 50% εκτιμά ότι τέτοια άρθρα δημοσιεύονται μερικές φορές, ενώ ποσοστό 12.5% εκτιμά ότι δημοσιεύονται τέτοια άρθρα μάλλον συχνά. Επιπρόσθετα, ο τοπικός τύπος της Αυστραλίας προβάλλει όχι τόσο θέματα που αφορούν την Ελλάδα, όσο θέματα που αφορούν τον ομογενειακό Ελληνισμό. Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι τα θέματα που καλύπτει ο τοπικός τύπος και αφορούν στην ομογένεια, αφορούν σε ποσοστό 61% θέματα ειδικού ενδιαφέροντος των απόδημων.

Ακολουθούν μερικές χαρακτηριστικές απαντήσεις, σχετικά με το περιεχόμενο των άρθρων που αφορούν στην Ελλάδα ή στον Ελληνισμό και δημοσιεύθηκαν στον τύπο της Αυστραλίας:

“… τα προβαλλόμενα θέματα είναι συνήθως υπέρ των Σκοπιανών αιτημάτων. Επίσης το όνομα Μακεδονία έχει χρησιμοποιηθεί εσκεμμένα για Σλαύους …”.

“… συχνά τα ΜΜΕ της Αυστραλίας αναφέρονται σε πολιτιστικά θέματα της παροικίας καθώς και στην πολιτική ζωή της Ελλάδας …”.

6.3 Ραδιοτηλεοπτικά ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος

Στην Αυστραλία μεταδίδονται σήμερα 29 ραδιοφωνικά προγράμματα και ένα τηλεοπτικό (παραγωγή της ΕΡΤ για τον Απόδημο Ελληνισμό).

(ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΜΜΕ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ)