Ιστό ΣΑΕ
ΣΑΕ Έρευνες για τον Ελληνισμό Αυστραλία Οργάνωση Ομογένειας

Οργάνωση Ομογένειας

8. Η οργάνωση της ομογένειας

Οπως ήδη προαναφέρθηκε, ο πρώτος πυρήνας οργάνωσης των Ελλήνων της Αυστραλίας εμφανίζεται στο τέλος της δεκαετίας του 1890, με την ίδρυση των ΕΟΚ στις πόλεις Sydney και Melbourne και αργότερα και σε άλλες. Αν και η κύρια μέριμνα των ΕΟΚ ήταν η κάλυψη των θρησκευτικών αναγκών των Ελλήνων, δεν παρέβλεπαν ωστόσο και την προώθηση των γενικότερων σκοπών της ομογένειας, ιδρύοντας σχολεία για τα Ελληνόπουλα (αν και τότε δεν υπήρχαν πολλά), διενεργώντας εράνους (όπως για παράδειγμα ο έρανος για το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό το 1908 και για τους Βαλκανικούς Πολέμους το 1912-13) και παρέχοντας οικονομική ενίσχυση στους αναξιοπαθούντες, ιδιαίτερα στους πρόσφυγες της Μικρασιατικής καταστροφής.

Βέβαιη, επίσης, είναι και η ίδρυση και λειτουργία άλλου τύπου ομογενειακών οργανώσεων, ήδη από το 1916, όπως ο σύλλογος Θιακών “Οδυσσέας”, ο σύλλογος “Ορφέας”, ένας γυναικείος σύλλογος στη Melbourne, ο σύλλογος Φιλόμουσων (1915), η Κυθηριακή Αδελφότητα (1922) στο Sydney, η Καστελλοριζιακή Αδελφότητα (1912) και το Hellenic Club (1918) στην Perth και το Hellenic Club (1913) στη Βrisbane.

Αν και ο θεσμός των ΕΟΚ πέρασε μια μεγάλη κρίση τη δεκαετία του 1920, με τη σύγκρουση που επήλθε μεταξύ ΕΟΚ και Εκκλησίας, μετά το “συμβιβασμό” της δεκαετίας του 1930 η ιδιαίτερη εθνοθρησκευτική αποστολή του θεσμού αναγνωρίστηκε από το οργανωμένο μέρος των παροικιών. Η εποχή αυτή χαρακτηρίζεται από την ίδρυση διάφορων συλλόγων και σωματείων, κύρια εθνικοτοπικών (ιδιαίτερα των μεταναστών από το Καστελλόριζο, την Ιθάκη, τα Κύθηρα, την Κύπρο, τη Ρόδο, τη Μακεδονία, την Πελοπόννησο και τη Σάμο). Χαρακτηριστικό είναι ότι μέχρι το 1940 η παροικία του Sydney είχε τουλάχιστον 7 τέτοια σωματεία, η δε παροικία της Melbourne είχε 10.
Εξίσου σημαντική ήταν και η ύπαρξη των Ηellenic Club, δηλαδή οργανισμών με λέσχες, όπου συγκεντρώνονταν οι πιο σημαντικοί παροικιακοί παράγοντες. Υπήρχαν επίσης μικρότερα και όχι τόσο σταθερά σωματεία ασχολούμενα με πολιτιστικά θέματα, καθώς και μερικά εργατικά σωματεία.

Στην Αυστραλία λειτουργούν σήμερα 115 Ελληνικές Κοινότητες, με βασικό σημείο αναφοράς κυρίως την Ορθόδοξη Εκλησία, καθώς και 302 Σύλλογοι, κυρίως εθνικοτοπικοί.

(ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΤΩΝ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ)