Ιστό ΣΑΕ
ΣΑΕ Έρευνες για τον Ελληνισμό Καναδάς Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης

Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης

6. Τα ομογενειακά ΜΜΕ

6.1 Συνοπτική ιστορική αναδρομή

Στο τέλος της δεκαετίας του ’80 σημειώνεται σημαντική αύξηση στην ίδρυση των ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος στον Καναδά και ανατρέπεται η τάση που υπήρχε ως τότε να μειώνονται οι ομογενειακές εκδοτικές δραστηριότητες. Συγκεκριμένα, το 65% των εκδιδόμενων και μεταδιδόμενων σήμερα, έντυπων και εκπομπών, αντίστοιχα, ιδρύθηκαν περί το τέλος της δεκαετίας αυτής. Ποσοστό 14% ιδρύθηκαν τη δεκαετία του ’70, ποσοστό 14% τη δεκαετία του ’90 και ποσοστό 7% λειτουργούν ή εκδίδονται από παλαιότερα χρόνια.

6.2 Εντυπα ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος

Οπως και στην Αυστραλία και στις ΗΠΑ, το μεγαλύτερο βάρος για την ενημέρωση των Ελλήνων για τα τεκταινόμενα στη Μητρόπολη, το φέρουν τα ΜΜΕ, έντυπα και ηλεκτρονικά.

Σύμφωνα με παλαιότερα στοιχεία του Ελληνικού Υπουργείου των Εξωτερικών, από το 1987 οι Ελληνικές εφημερίδες του Καναδά μειώθηκαν, σε σχέση με την προηγούμενη πενταετία (1981-86), από 20 σε 14, δηλαδή 4 εβδομαδιαίες, 2 δεκαπενθήμερες, 6 μηνιαίες και 2 εποχιακές. Με βάση τα στοιχεία της δικής μας έρευνας, σήμερα στον Καναδά εκδίδονται 28 εφημερίδες και περιοδικά.

Η διανομή των εντύπων ΜΜΕ με ομογενειακό ενδιαφέρον γίνεται είτε με ελεύθερη κυκλοφορία (17%) είτε με συνδρομή (50%), είτε και με τους δύο τρόπους (33%), ενώ δεν μας αναφέρθηκε έντυπο που να διανέμεται δωρεάν, όπως συχνά συμβαίνει με τα έντυπα ομογενειακού ενδιαφέροντος της Αυστραλίας ή – σε μικρότερο βαθμό – των ΗΠΑ.

Τα έντυπα ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος του Καναδά κυκλοφορούν στην Ελληνική ή στην Ελληνική και Αγγλική γλώσσα. Οπως και στην Αυστραλία, έτσι και στον Καναδά, δεν αναφέρθηκε έντυπο ομογενειακού ενδιαφέροντος που να είναι εξολοκλήρου γραμμένο στην Αγγλική γλώσσα.

Αναφέρουμε, ενδεικτικά ορισμένα στοιχεία εντύπων ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος, που λειτουργούν σήμερα στον Καναδά:

“Πατρίδες”. Μηνιαίο περιοδικό, που κυκλοφορεί από το 1972 σε 10.000 αντίτυπα στον Καναδά και σε 4.000 αντίτυπα στις ΗΠΑ.

“Ελληνοκαναδικός Δεσμός”. Εφημερίδα που κυκλοφορεί από το 1989, με κυκλοφορία 1.000 φύλλων.

“Γνώμη”. Μηνιαία εφημερίδα που κυκλοφορεί από το 1988, με κυκλοφορία 10.000 φύλλων.

“Κοινοτικά Νέα”. Τριμηνιαία εφημερίδα που κυκλοφορεί από το 1962, με κυκλοφορία 11.000 φύλλων.

“Νέος Πυρσός”. Δεκαπενθήμερη εφημερίδα που κυκλοφόρησε μεταξύ 1957-72 και επανεκδόθηκε το 1985, με κυκλοφορία 10.000 φύλλων.

Οι εκπρόσωποι των ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος εκτιμούν ότι τα έντυπα ΜΜΕ του Καναδά δεν ασχολούνται με τα θέματα που αφορούν και ενδιαφέρουν την Ελλάδα. Συγκεκριμένα ποσοστό 42% εκτιμούν ότι τέτοια θέματα προβάλλονται σπάνια, 33% ότι προβάλλονται μερικές φορές και 17% ότι προβάλλονται μάλλον συχνά. Σε αντίθεση με τα θέματα αυτά, τα ειδικότερα θέματα που ενδιαφέρουν την ομογένεια εκτιμάται ότι προβάλλονται ικανοποιητικά.

Ομως, ακόμη και όταν προβάλλονται σχετικά άρθρα, το περιεχόμενό τους συχνά δεν είναι θετικό για τον Ελληνισμό ή τα Εθνικά συμφέροντα και θέματα. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται σε τοποθετήσεις εκπροσώπων των ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος:

“… πολύ σπάνια προβάλλονται εκπομπές σχετικά με την Ελλάδα. Το εκπαιδευτικό κανάλι Access Network παρουσιάζει προγράμματα σχετικά με το αρχαίο δράμα …”

“… πολύ σπάνια, μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως εκλογές, σεισμοί, “σκάνδαλα” …”

“… πολύ σπάνια, μόνον αν συμβεί κάτι ασυνήθιστο, πχ. διαδηλώσεις Ελλήνων στον Καναδά …”

“… Μερικά από τα προβαλλόμενα θέματα είναι: το Κυπριακό σε σχέση με την Καναδική ειρηνευτική δύναμη, πολιτικα – οικονομικά για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, όπου η Ελλάδα αναφέρεται παρεπιπτόντως …”

“… μερικά από τα θέματα είναι: προσωπικά “σκάνδαλα” Ελλήνων πολιτικών, σκάνδαλο Κοσκωτά, εκρήξεις βομβών, τρομοκρατία, απεργίες/παράλυση κρατικού μηχανισμού …”

6.3 Ραδιοτηλεοπτικά ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος

Στο Montreal, στο Toronto και στο Vancouver, κατά κύριο λόγο, αλλά και σε άλλες πόλεις του Καναδά, μεταδίδονται ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά προγράμματα που εκπέμπουν Ελληνικές ειδήσεις, τραγούδια και επιθεώρηση τύπου. Σύμφωνα με παλαιότερα στοιχεία του Υπ. Εξωτερικών, λειτουργούν συνολικά 14 ραδιοφωνικά και 11 τηλεοπτικά προγράμματα, έναντι 17 και 5, που υπήρχαν μέχρι το 1985 περίπου. Με βάση τα στοιχεία της δικής μας έρευνας, σήμερα μεταδίδονται στον Καναδά 25 ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές. Πλήρης κατάλογος των ονομάτων των εκπομπών αυτών, των παραγωγών τους, καθώς και των διευθύνσεών τους επισυνάπτεται στο Παράρτημα ΙV.

Η γλώσσα στην οποίαν εκπέμπονται τα ραδιοφωνικά και τηλεοπτικά προγράμματα είναι – όπως προέκυψε από τη δειγματοληπτική έρευνά μας – κατά 75% η Ελληνική και κατά το υπόλοιπο ποσοστό η Ελληνική και η Αγγλική.

Η μετάδοση των εκπομπών γίνεται ελεύθερα, στο σημαντικότερο ποσοστό (88%), ενώ η μετάδοση σε συνδρομητές είναι σχετικά περιορισμένη (12%).
Οι εκπρόσωποι των ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος εκτιμούν ότι τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ του Καναδά δεν ασχολούνται με τα θέματα που αφορούν και ενδιαφέρουν την Ελλάδα. Συγκεκριμένα ποσοστό 67.5% εκτιμούν ότι τέτοια θέματα προβάλλονται σπάνια, 13% ότι προβάλλονται μερικές φορές και 8% ότι προβάλλονται μάλλον συχνά. Σε αντίθεση με τα θέματα αυτά, τα ειδικότερα θέματα που ενδιαφέρουν την ομογένεια εκτιμάται ότι προβάλλονται ικανοποιητικά.

Αναφέρουμε, ενδεικτικά ορισμένα στοιχεία ηλεκτρονικών ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος, που λειτουργούν σήμερα στον Καναδά:

“Πατρίδες”. Ωριαία επιθεώρηση που μεταδίδεται μια φορά τη βδομάδα ραδιοφωνικά και μισή ώρα τη βδομάδα τηλεοπτικά, μέσω του σταθμού FM/CHIN RADIO/CHEX TV.

“Hellenic Radio and Τelevision Media Ltd”. Εκπέμπει 24ωρο καθημερινό ραδιοφωνικό πρόγραμμα και 4ωρο καθημερινό τηλεοπτικό πρόγραμμα.

“The Greek Hour”. Ραδιοφωνική εκπομπή που μεταδίδεται εβδομαδιαία, μέσω του σταθμού CJSW.

“Ελληνική Ανθολογία”. Δίωρη εβδομαδιαία εκπομπή, που μεταδδιεται μέσω του σταθμού CKER-1480 (ιδιωτικός πολιτιστικός σταθμός, όπου συμμετέχουν 20 διαφορετικές εθνότητες).

6.4 Η ενημέρωση του Ελληνισμού

Οι εκπρόσωποι των ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος του Καναδά εκτιμούν, συμπερασματικά, ότι η ενημέρωση του Ελληνισμού για τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα δεν είναι επαρκής. Συγκριτικά, πάντως, το επίπεδο της ενημέρωσης αυτής εκτιμάται ότι υπολείπεται του επιπέδου της ενημέρωσης του Ελληνισμού της Αυστραλίας.

Το γεγονός αυτό εκτιμάται ως μάλλον παράδοξο, δεδομένου ότι η αφομοίωση της ομογένειας του Καναδά από το γηγενές στοιχείο δεν έχει προχωρήσει (όσο, για παράδειγμα, στις ΗΠΑ), επειδή η πλειοψηφία της Ελληνικής ομογένειας αποτελείται από Ελληνες που ήλθαν στον Καναδά μεταπολεμικά (πρώτης και δεύτερης γενιάς). Επιπρόσθετα, η πολιτική του “πολυπολιτισμού” της Καναδικής κυβέρνησης, που από το 1982 ενσωματώθηκε στο Καναδικό Σύνταγμα, ενθαρρύνει ακόμη και υλικά, τη διατήρηση της γλώσσας και των παραδόσεων των διαφόρων εθνικών ομάδων της χώρας και συντελεί στην αντιμετώπιση της αφομοίωσης των ομογενών από το γηγενές στοιχείο.
Οι ομογενείς του Καναδά αισθάνονται Ελληνες και όχι Καναδοί, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις τους. Αυτό ισχύει με μεγαλύτερη ένταση στους ομογενείς πρώτης γενιάς, από ότι στους ομογενείς δεύτερης ή τρίτης γενιάς. Οι δύο τελευταίες γενιές, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις τους, σχεδόν αγνοούν τα κυρίαρχα Ελληνικά εθνικά θέματα και σε μεγάλο ποσοστό δε μιλούν Ελληνικά. Παρόλα αυτά εμφανίζεται τελευταία το φαινόμενο, ομογενείς δεύτερης ή τρίτης γενιάς να ξανα-ανακαλύπτουν τις ρίζες τους, αφιερώνοντας ιδιαίτερη προσοχή σε όσα διδάσκονται στα Καναδικά Πανεπιστήμια σχετικά με τον αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό.

Αναλυτικότερα, ο βαθμός ενημέρωσης των ομογενών, για τα κυρίαρχα εθνικά μας θέματα, μπορεί να αναλυθεί ως εξής:

1.Σε σχέση με τον Τουρκικό επεκτατισμό, εκτιμάται ότι ποσοστό 23.1% των ομογενών δεν έχει καλή ενημέρωση.

2.Σε σχέση με το Κυπριακό, εκτιμάται ότι ποσοστό 42.3% των ομογενών είναι πολύ καλά ενημερωμένο.

3.Σε σχέση με το “Μακεδονικό”, εκτιμάται ότι ποσοστό 46.2% των ομογενών είναι πολύ καλά ενημερωμένο.

4.Σε σχέση, τέλος, με το θέμα των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, εκτιμάται ότι ποσοστό 23.1% των ομογενών δεν έχουν καλή ενημέρωση.

Η ενημέρωση του Ελληνισμού του Καναδά προέρχεται από διάφορες πηγές. Κατά σειρά, προέρχεται από τις εφημερίδες, την τηλεόραση, το ραδιόφωνο, τις πρωτοβουλίες διαφόρων συλλόγων, την Ελληνική Πολιτεία, καθώς και από διάφορα περιοδικά και από την Εκκλησία. Παρατηρούμε ότι σε σχέση με την Αυστραλία και τις ΗΠΑ, οι Ελληνικές Κοινότητες – Σύλλογοι του Καναδά εκτιμώνται ως πιο αποτελεσματικές στη διάχυση της ενημέρωσης.

Στις πηγές ενημέρωσης περιλαμβάνονται και οι εφημερίδες και τα περιοδικά που εκδίδονται και αποστέλλονται από την Ελλάδα. Η συχνότητα αποστολής των εφημερίδων χαρακτηρίζεται ως συχνή από το 67% των ερωτηθέντων εκπροσώπων των ΜΜΕ ομογενειακού ενδιαφέροντος, των δε περιοδικών χαρακτηρίζεται ως συχνή από το 78% των ερωτηθέντων.