Ιστό ΣΑΕ
ΣΑΕ Έρευνες για τον Ελληνισμό Νέα Ζηλανδία Οργάνωση Ομογένειας

Οργάνωση Ομογένειας

8. Η οργάνωση της ομογένειας

Η Λέσχη της Πανελληνίου, θεωρούμενη ως το πρώτο συλλογικό όργανο του τοπικού ελληνισμού, λειτουργούσε ως άτυπο όργανο από τις αρχές της δεκαετίας του ’20. Ο αριθμός των Ελλήνων που ζούσαν τότε στο Wellington υπολογίζεται στους 80 άνδρες. Στις 30 Ιουλίου 1929 η Λέσχη συγκροτήθηκε ως επίσημο Σωματείο με σκοπό “να προωθήσει τα ενδιαφέροντα και την πρόνοια των μελών της και τα ενδιαφέροντα και την πρόνοια των μελών όλης της Ελληνικής Παροικίας της Νέας Ζηλανδίας”. Από το 1960 ως το 1981 η Λέσχη φιλοξενεί δωρεάν στο κτίριο της το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας. Σήμερα αριθμεί 80 μέλη.

Στις 13 Φεβρουαρίου 1944, μετά από Γενική Σύσκεψη των Ελλήνων στη Λέσχη της Πανελληνίου, συγκροτήθηκε το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο, με κύριο στόχο την προώθηση της ανοικοδόμησης Ναού και Σχολείου στο Wellington. Αποφασίστηκε επίσης και η συγχώνευση του Ταμείου του Σχολείου με το Ταμείο της Εκκλησίας.

Το 1945 άρχισε η δεύτερη φάση λειτουργίας του σχολείου με την αποστολή και τον διορισμό μόνιμου ιεροδιδασκάλου. Από το 1948 και ύστερα αναφέρεται ως “κοινοτικό σχολείο” διότι είναι υπό την εποπτεία της Ελληνικής Ορθόδοξης Κοινότητας Ν.Ζ.

Ο αριθμός των μαθητών δεν ήταν ποτέ σταθερός. Τα παιδιά έπρεπε να παρακολουθούν δυο σχολεία ταυτόχρονα, το αγγλικό και το ελληνικό, με αποτέλεσμα να παραμελούν το δεύτερο. Επίσης, πολλοί γονείς έκριναν ότι αρκούσε η αγγλική. Ετσι, το 1950 αναφέρονται 40 μαθητές, ενώ το 1954 μόνον 32 παρ‘όλο τον τετραπλασιασμό σχεδόν του αριθμού των Ελλήνων στη Ν.Ζ. Το 1966 υπάρχουν 75 μαθητές στο Wellington και 16 στο Palmerston North. To 1969, που αρχίζουν και οι πρώτες διαγραφές από τους αναχωρούντες για την Ελλάδα, ο συνολικός αριθμός των μαθητών δεν ξεπερνά τους 85.

Παραρτήματα του σχολείου ιδρύθηκαν στο Hataitai, στο Kilbirnie, στο New Town και στο Clyd Quay. Από το 1983 στεγάζεται ολόκληρη η μαθητική δύναμη στην σχολική αίθουσα ΠΑΡΘΕΝΩΝ αυτονομούμενη από τη συγκατοίκηση με την Εκκλησία

H Eλληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Ν.Ζ. συγκροτήθηκε τον Μάρτιο 1945 με αντικείμενα όπως αναφέρονται στο αγγλικό της καταστατικό

τη διατήρηση και διάδοση της Ορθόδοξης Χριστιανικής Πίστης,

τη διάσωση της πρωτότυπης γλώσσας της Αγίας Γραφής,

την Ιδρυση Ναού αφιερωμένου στην Αγία Τριάδα,

την ίδρυση Ελληνικού Σχολείου για τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας και ιστορίας,

το άνοιγμα λογαριασμού στην τράπεζα για την ανέγερση του Ναού,

την προώθηση των συμφερόντων των μελών της Κοινότητας και όλων των Ελλήνων της Νέας Ζηλανδίας,

την οικονομική ενίσχυση των μελών που βρίσκονται σε κατάσταση ανάγκης, των χήρων γυναικών και των παιδιών τους,

τη συνεργασία με κάθε άλλη Κοινότητα με όμοιους στόχους,

τη χρηματοδότηση κοινωνικών δραστηριοτήτων. Χορήγηση εγγυήσεων για δάνεια και υποθήκες,

τη χρηματοδότηση κατ‘έτος του εθνικού εορτασμού της 25ης Μαρτίου.

Από τον Ιούλιο 1948, όλα τα άλλα όργανα που είχαν ιδρυθεί μέχρι τότε ατονούν και “την ευθύνη για την πορεία του Ελληνισμού σε ολόκληρη τη Ν.Ζ. αναλαμβάνει με τη συμπαράσταση όλων η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Ν.Ζ.” Τα μέλη της δεν ξεπέρασαν ποτέ τα 500, ακόμα και στην περίοδο 1957-67, που θεωρήθηκε η καλύτερη για τον Ελληνισμό της Ν.Ζ. Το 1968 ο αριθμός των Ελλήνων μεταναστών εκτιμήθηκε γύρω στις 4.000 άτομα. Σ‘αυτόν συμπεριλαμβάνονται και οι Ελληνες της Ρουμανίας.

Το 1952 ιδρύθηκε ένας νέος μορφωτικός σύλλογος με την επωνυμία ΑΠΟΛΛΩΝ και έδρα το Wellington. Την πρωτοβουλία για την ίδρυση του νέου συλλόγου πήραν οι Ελληνες της Ρουμανίας μετά από την άρνηση της Πανελληνίου Ενωσης να τους δεχθεί ανάμεσα στα μέλη της. Στο πρώτο Δ.Σ. συμμετείχαν και παλαιότεροι Ελληνες μετανάστες, από αυτούς που διαφώνησαν με τη διχοτόμηση της ελληνικής παροικίας της Ν.Ζ. Παράλληλα, θεσμοθετήθηκε και η συμμετοχή του εκάστοτε προέδρου της Ελληνικής Κοινότητας στο Δ.Σ. του συλλόγου ως συμβούλου.

Ο νέος σύλλογος οργάνωσε δύο τμήματα, το Φιλολογικό – Θεατρικό και το Αθλητικό και ίδρυσε την πρώτη ελληνική ποδοσφαιρική ομάδα της Ν.Ζ. Σήμερα αριθμεί 80 μέλη.

Οι Ελληνικές Κοινότητες της Ν.Ζ είναι οι εξής:

1. Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Νότιου Νησιού

Οι πρώτοι Ελληνες που ήλθαν στη Ν.Ζ. εγκαταστάθηκαν στο Νότιο Νησί λόγω των χρυσορυχείων. Στο Census του 1874 καταγράφονται 25 Ελληνες στη Ν.Ζ. από τους οποίους οι 12 κατοικούν στο South West Gold Field. Στη συνέχεια οι περισσότεροι έφυγαν και διασκορπίστηκαν στις διάφορες πόλεις ή εγκατάλειψαν τη χώρα.
Το 1951 υπάρχουν 6 ελληνικές οικογένειες στο Christchurch κι άλλες τόσες στο υπόλοιπο Νότιο Νησί. Την ίδια χρονιά εγκαθίσταται εκεί και ομάδα Ελλήνων της Ρουμανίας.

Γύρω στο ’60 καταγράφονται 60 οικογένειες, οι οποίες και αποφασίζουν την ίδρυση δικής τους Κοινότητας (1961). Το 1965 ιδρύεται ελληνικό σχολείο, που τον πρώτο κι όλας χρόνο, λειτούργησε με 30 μαθητές. Η κοινότητα αυτή αριθμεί σήμερα 60 μέλη στα οποία συμπεριλαμβάνονται εκτός από τους Ελληνες του Christchurch, και οι ελάχιστοι που ζουν διάσπαρτοι στο Dunedin, Queenstown, Timaru, Ashburton, Oamaru. Θα θυμίσουμε άλλη μία φορά ότι το νότιο νησί της Ν.Ζ. είναι και αυτό ιδιαίτερα αραιοκατοικημένο και ότι η όλη κοινωνική οργάνωση της ιδιαίτερα προοδευμένης αυτής χώρας είναι προσαρμοσμένη στην δημογραφική αυτή πραγματικότητα.

2. Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα του Auckland και Περιχώρων

Στο Auckland χρονολογείται η παλαιότερη εγκατάσταση Ελλήνων στη Ν.Ζ. μετά την περίοδο των χρυσοθήρων. Πρόκειται βέβαια γιά το μεγαλυτερο κέντρο της χώρας και το διεθνές εμπορικό της λιμάνι. Στο Auckland συγκεντρώνεται σημερα και το κυριότερο μέρος της μετανάστευσης από την Ασία και την Ωκεανία.
Το 1967 οι Ελληνες της περιοχής ιδρύουν τοπική Κοινότητα και αποκτούν Ναό και σχολική αίθουσα. Σήμερα το σχολείο υπολειτουργεί και δε συγκεντρώνει περισσότερους από 10 μαθητές.
Σήμερα η Παροικία του Auckland αριθμεί 120 οικογένειες από τις οποίες οι 80 προέρχονται από μικτούς γάμους, κυρίως ανάμεσα σε Ελληνες άνδρες και γυναίκες Νεοζηλανδές. Το φαινόμενο όμως αυτό χρειάζεται περαιτέρω μελέτης και πρέπει να σημειώσουμε ότι η πληροφορία αυτή βασίζεται στην επικρατούσα γνώμη των μελών της παροικίας του Wellington, οι οποίοι, κατά κάποιο τρόπο επισημαίνουν μία διαδικασία απορρόφησης της εθνικής μας προσωπικότητας μέσα στα μικτά νοικοκυριά. Ενδεχεται όμως οι Ελληνες του Auckland να απορροφούνται ευκολότερα από την Αυστραλία.

3. Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα του Palmerston North και της Περιφέρειας

Η περιοχή κατοικήθηκε από Ελληνες ήδη από τις αρχές του αιώνα κυρίως λόγω της γειτνίασής της με το Wellington. Η Ελληνική Κοινότητα θεσμοποιήθηκε το 1968 και συνοδεύτηκε από με μερικές άκαρπες προσπάθειες για τη δημιουργία μόνιμου ελληνικού σχολείου. Σήμερα η κοινότητα έχει 53 μέλη και μπορεί να θεωρηθεί σαν κλάδος εκείνης της πρωτεύουσας.

4. Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα του LOWER HUTT

Ιδρύθηκε το 1971 με κύριο στόχο την δημιουργία ελληνικού σχολείου. Η ίδρυσή της θεωρήθηκε διασπαστική κίνηση, αφενός μεν λόγω της πολύ μικρής απόστασης του Hutt από το Wellington και αφετέρου λόγω της μαζικής, σχεδόν, αναχώρησης των Κρητικών που ήσαν οι περισσότεροι Ελληνες μετανάστες της περιοχής. Σήμερα αριθμεί 70 μέλη.

5. Η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα Ν.Ζ.

Εδρεύει στο Wellington.

6. Η Κυπριακή Αδελφότητα – Κοινότητα Ν.Ζ.

Η Κυπριακή Αδελφότητα ιδρύθηκε το 1948 με στόχο την προβολή “της κουλτούρας, της ταυτότητας και του ανθρωπισμού” των Κυπρίων της Ν.Ζ. Εδρα της το Wellington. Από το 1982 μετατράπηκε σε Κοινότητα. Υπενθυμίζουμε ότι η Κύπρος, ανεξάρτητο κράτος μέλος της Βρετανικής Κοινοπολιτείας μπορεί να έχει στη Ν.Ζ. διαφορετική μεταχείρηση από την Ελλάδα, χώρα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Τέλος, προσπάθειες δημιουργίας επισήμων ελληνικών κοινοτήτων, αλλά χωρίς επιτυχία, αναφέρεται ότι έγιναν κατά καιρούς στο Hawkew Bay (στις αλυκές της περιοχής Hastings-Napier), στο Dunedin και το Hamilton. Σήμερα ζουν 25 Ελληνες στο Hastings, 20 στο Napier και 8-10 στο Dunedin.

Ο τόπος καταγωγής των Ελλήνων μεταναστών αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία μιας σειράς χωριστών συλλόγων με στόχους πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς για τα μέλη τους. Η λειτουργία τους παρουσιάζει, συχνά, αποκλειστικό χαρακτήρα, τονίζοντας τις σχέσεις μεταξύ “συντοπιτών”. Ολες εδρεύουν στο Wellington.

1.Η Αδελφότητα Επτανησίων ο “Οδυσσεύς” ιδρύθηκε το 1955 από τους Ιθακήσιους, Κεφαλλήνες, Καλαμισιάνους και Καστιώτες που στα μέσα της δεκαετίας του ’50 αποτελούσαν “την πιο υπολογίσιμη ομάδα Ελλήνων στη Ν.Ζ.”. Σήμερα, αριθμεί 150 μέλη.

2.Η Ενωση Κρητών Ν.Ζ. ιδρύθηκε το 1960 από 15 μόλις άτομα, όλα κρητικής καταγωγής. Αργότερα, η κρητική παρουσία ενισχύθηκε από το πρόγραμμα μετανάστευσης της Δ.Ε.Μ.Ε. 1962_64. Μετά τον μαζικό επαναπατρισμό των Κρητών, αριθμεί σήμερα λιγοστά μέλη.

3.Η Αδελφότητα των Ακαρνάνων ιδρύθηκε το 1962. Εχει αναπτύξει μεγάλη δραστηριότητα και αριθμεί σήμερα 322 μέλη. Πρόσφατα δημιουργήθηκε τμήμα Κυριών και Νεολαίας.

4.Η Αδελφότητα Μυτιληναίων ιδρύθηκε το 1968 και διακρίνεται κυρίως για τις σχέσεις που διατηρεί με τον τόπο καταγωγής (συστηματική προσφορά οικονομικής βοήθειας για νοσοκομεία, σχολεία και εκκλησίες της Λέσβου).

5.Η Παμμακεδονική Αδελφότητα Ν.Ζ. ιδρύθηκε το 1984. Σήμερα, ο αριθμός των μελών της είναι μειωμένος από τον επαναπατρισμό μέρους των μακεδονικής καταγωγής οικογενειών στη Θεσσαλονίκη.